1915-1939 :: 1939-1945 :: 1945-1990 :: 1990 i obecnie :: nadanie sztandaru

: 1915-1939

Początek powstania Policji jako zorganizowanej formacji na terenie Polski sięga 1915 roku, kiedy jeszcze pod zaborami powstawały formacje mające za zadanie ochronę ludności i mienia.
W 1919 roku Kazimierz Młodziński z polecenia rządu RP otrzymał zadanie połączenia wszystkich formacji Milicyjnych i Policyjnych w jedną całość. 24 lipca 1919 r. Sejm Ustawodawczy II RP uchwalił ustawę o Policji Państwowej. Jej organizacja została dostosowana do podziału sądowego kraju.

Władzę naczelną pełnił komendant główny, podporządkowany ministrowi spraw wewnętrznych. Na pierwszego Komendanta Głównego mianowano warszawskiego prawnika Mariana Borzęckiego.

Do 1919 r. Bydgoszcz należała do IV Okręgu Żandarmerii, podporządkowanego Komisariatowi Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu.

W styczniu 1920 r. po ratyfikacji przez Niemcy traktatu z 1919 r. wojsko polskie wkroczyło na tereny byłego zaboru pruskiego.

21 czerwca 1920 r. Wiktor Ludwikowski został Komendantem Okręgowym Policji Państwowej w skład której wchodziła Bydgoszcz z utworzoną Komendą Powiatową.

W maju 1920 roku zniesiony został urząd Komendanta Policji Państwowej dzielnicy pruskiej a Policja w poszczególnych miastach Pomorza i Wielkopolski podporządkowana została Komendzie Głównej Policji Państwowej w Warszawie. Podobnie stało się z policją w całym kraju.

W 1927 r. służbę w policji pełniło 900 oficerów oraz 32 027 szeregowych policjantów, natomiast w 1931 r. już tylko 889 oficerów oraz 30 422 szeregowych.

W lipcu 1922 roku zakończony został proces łączenia i ujednolicania Policji II RP, która w niezmienionej formie funkcjonowała do wybuchu II wojny światowej.

: 1939-1945

We wrześniu 1939 r. w stanie wojny policja zmieniła swój charakter. Oprócz wykonywania tradycyjnych zadań mogła być użyta do celów wojskowych.

W takiej sytuacji organy Policji Państwowej zostały całkowicie podporządkowane władzom wojskowym i spełniały rolę żandarmerii wojskowej.

Początkowo polegało to na ochronie ewakuacji urzędów państwowych zagrożonych ofensywą wojsk nieprzyjacielskich.

Policję wraz z oddziałami żandarmerii polowej wykorzystywano także do służby na posterunkach kordonowych wzdłuż linii frontu. Głównym zadaniem służby kordonowej była walka z dezercją, paniką i popłochem wśród ludności cywilnej oraz pełnienie służby bezpiczeństwa w powiatach, przez które przebiegał kordon żandarmerii.

Na terenie między Wisłą a Bugiem niewielkie oddziały policyjne wchłonięte przez jednostki operacyjne wojska brały udział w kilku akcjach bojowych.

We wrześniu 1939 r. w obronie Warszawy zgięło ok. 100 policjantów. Bardzo trudno jest określić bilans strat Policji Państwowej w początkowym okresie wojny. Liczbę poległych i zamordowanych szacuje się na ok. 2,5-3 tyś.

Podobnej liczbie policjantów udało się ewakuować za granicę Polski. Pozostał na terenach okupowanych przez Niemcy hitlerowskie, a następnie pełniło służbę w policji polskiej w Generalnym Gubernatorstwie ok. 10 tyś. funkcjonariuszy.

Do niewoli radzieckiej dostało się prawie 12 tyś. policjantów. Większość z nich trafiła do łagrów obozów, z których nie było powrotu (m.in. Miednoje).

: 1945-1990

10 stycznia 1945 roku Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Polskiej Partii Robotniczej podjęło uchwałę, która stanowiła podstawę do organizowania milicji w województwach centralnychi północnych po ich wywoleniu.

Ówczesny Komendant Główny MO gen. Franciszek Jóźwiak - Witold polecił szefowi Oddziału Personalnego Komendy Głównej MO przedstawić kandydatów na Komendantów Wojewódzkich MO.

Na kierownika specjalnej grupy operacyjnej przydzielonej do województwa pomorskiego zaproponowano ppłk. Jana Wyderkowskiego - "Graba".

Na czele utworzonej w tym czasie milicji stanął pchor. Edmund Oślicki, jego zastępcami zostali Stanisław Brzozowski i Józef Stachowiak.
Pierwsza Komenda Milicji w Bydgoszczy mieściła się w Ratuszu, skąd później została przeniesiona na Plac Wolności. Kolejna przeprowadzka Komendy odbyła się w marcu 1945 roku, wtedy przeniesiona ona została na Aleje 1 Maja 119.

Od 6 lutego 1945 roku w Bydgoszczy samorzutnie powstało 14 komisariatów. W każdym komisariacie pracowało od 100 do 150 funkcjonariuszy milicji.

6 lutego 1945 roku Ppłk. Jan Wyderkowski został rozkazem z dnia 27 stycznia 1945 roku mianowany Komendanetm Wojewódzkim Milicji Obywatelskiej na Pomorze.

W tym okresie Komenda Wojewódzka mieściła się przy ulicy Chodkiewicza 30, w obecnych budynkach Akademii Bydgoskiej.

Następcą ppłk. Jana Wyderkowskiego, który sprawował funkcję Komendanta Wojewódzkiego do 1 sierpnia 1945 roku został mjr inż. Karol Janikowski.

W macu 1945 roku ilość komisariatów została zredukowana do sześciu, zaś w lipcu pozostawiono ich tylko cztery.

W czerwcu 1945 roku utworzony został Pluton Nadzoru Regulacji Ruchu Ulicznego, do którego zadań należało zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim uczetnikom ruchu drogowego w mieście Bydgoszczy zarówno pieszym jak i zmotoryzowanym.

Komendzie Miasta podlegały wszystkie komisariaty a później komendy istniejące w Bydgoszczy. Natomiast ona sama podlegała Komendzie Wojewódzkiej.

Pierwszym Komendantem Miejskm z nominacji Komendanta Głównego został kpt. Józef Kmieć - Wilczyński.

W czasie tworzenia się samorzutnej milicji w Bydgoszczy większość milicjantów zdobywała umundurowanie na własną rękę. Bardzo często był to ubiór cywilny lub mundur żołnierski przydzieony w Wojsku Polskim i zatrzymywany przez żołnierzy wstępujących do służby w milicji. Każdy milicjant otrzymywał wraz z mundurem broń.

W samej Bydgoszczy milicjanci na interwencję czy patrole udawali się pieszo lub na prywatnym rowerze.

Po 1945r. struktury milicji dostosowano do podziału administracyjnego państwa. Istniały więc Wojewódzkie, Powiatowe i Miejskie Komendy Milicji Obywatelskiej (w miastach Dzielnicowe), Komisariaty i Posterunki.

Później stworzono Urzędy Spraw Wewnętrznych na szczeblach województw, powiatów (rejonowe) i miast. Nadal istniały Komisariaty i Posterunki.

: 1990 i obecnie

• insp. Jan Strycharski - 1990 r.
• insp. Janusz Wikariak - 1990-1991 r.
• insp. Władysław Cieszyński - 1991-1994 r.
• insp. Jan Ludek 1994-1998 r.
• insp. Jan Lewandowski - 1998-1999 r.
• mł. insp. Andrzej Kaszubowski - 1999-2000 r.
• mł. insp. Jan Albrechciński - 2000-2002 r.
• mł. insp. Henryk Tokarski - 2002-2003 r.
• mł. insp. Barbara Horbik - Piazdecka - 2003-2006 r.
• obecnie insp. Krzysztof Gajewski - od 23.02.2006 r.

: 1996 - Uroczyste nadanie sztandaru dla KWP w Bydgoszczy

Tekst w przygotowaniu.